Özel olarak ve yer yer kısaltılarak derleyen: Murat Özgen Ayfer Bu kitap birbirini izleyen 19 bölüm halinde sunulmuştur. İnternet ortamında 2018 yılında yayımlanmıştır.

Fars Hükümdarı Kisra Nuşirevan (1. Hüsrev), Fars hükümdarları arasında en büyük, en bilge, en tutarlı, en tedbirli, bilimlere en düşkün olan, bilimin ve edebiyatın gizli taraflarını en çok merak eden, iyilik ve hakka yakınlıkta en gayretli olandı.

Bahtigânoğlu Büzürkmihr Tarafından Yazılmıştır. Daha önce bahsedildiği gibi, Hint eserlerinden elinizdeki kitabı kopya edip çeviren Fars doktorlarının başı Berzeveyh Ezheroğlu diyor ki; “Babam savaşçılar zümresindendi. Annem ise Zemâzime ile meşgul olan büyük ailelerden geliyordu. Bolluk içinde yetiştim. Ebeveynim en çok bana değer veriyordu; diğer kardeşlerimden daha fazla itina gösterdiler bana.

Dimne kalkıp aslanın huzuruna varır. Yüzünü yerlere sürerek selam verir. Aslan yanındakilerden birine sorar: – Kim bu? – Falanoğlu falan… diye anlatırlar. Aslan: – Babasını tanırdım onun! der ve Dimne’ye yönelir: – Nerelerdesin?

Hükümdar Debşelîm Bilge Beydebâ’ya dedi ki: – Hilede uzmanlaşmış bir ispiyoncunun kovuculuk ederek iki dost arasındaki köklü sevgiyi nasıl bozduğunu anlattın. Şimdi söyle bakalım, Şetrebe’nin ölümünden sonra Dimne’nin akıbeti ne oldu? Aslan ona öküz hakkında ne düşündüğüne ve ispiyonculuk günahını niçin yüklendiğine dair sorular yöneltince, Dimne ne mazeret ileri sürdü?

Hükümdar Debşelîm filozof Beydebâya dedi ki: – Can-ı gönülden dost olup el birliği yapanların hikâyesini dinledim. Haydi anlat bana yalvarıp yakarsa da kendisine inanılmayacak, hilesine kanılmayacak düşmanın hikâyesini. Filozof Beydebâ aldı sözü – Kin ve adavetten vazgeçmeyen düşmana kananlar, baykuşların kargalardan çektiğini çeker!

Hükümdar Debşelîm Filozof Beydebâ’ya dedi ki: – Bu hikayeyi dinledim… Şimdi anlat bakalım, dileği peşinde epey koştuktan sonra tam kavuştuğu anda kaybeden kişinin hikayesini. Filozof: – İnanın hükümdarım, bir amaç peşinde sürekli koşmak onu elde ettikten sonra korumaktan daha kolaydır.

Hükümdar Debşelîm, filozof Beydebâya dedi ki: – Bu hikâyeyi de dinledim. Şimdi birbirlerinden uzak durması gereken azılı düşmanları anlat. Beydebâ aldı sözü: – Anlatırlar: Hint hükümdarlarından Feridun adlı padişahın bir kuşu varmış Fenze adında… Fenze ile cücüğü pek güzel öterlermiş.

Melik[*] Debşelîm, filozof Beydebâ’ya dedi ki: [Kaynak çeviride hep “Padişah” ya da “Hükümdar denilirken burada “Melik” denilmiş.] – Bu hikâyeyi dinledim. Şimdi başkasından zarar gördüğünde gücü yettiği halde karşılık vermekten kaçınan adamın misalini anlat; böyleleri zulmetmekten ve kin duymaktan kaçınan vaize benzer.